Analizując dotychczasowe orzecznictwo, jakie ugruntowuje się w zakresie zasad przyznawania beneficjentom płatności z systemów wsparcia bezpośredniego, płatności rolnośrodowiskowych, pomocy finansowej tzw. ONW z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, warto po raz kolejny przyjrzeć się tym orzeczeniom polskich sądów administracyjnych, które mają coraz większy wpływ na działania organów Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Główne zastosowanie w tym względzie odnajduje art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013, który ma niewątpliwie charakter sankcji administracyjnej.
Jak wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie, sankcje administracyjne skutkują „nałożeniem w drodze aktu stosowania prawa przez właściwy organ administracji publicznej ujemnych (niekorzystnych) skutków dla podmiotów prawa, które nie stosują się do obowiązków wynikających z norm prawnych (…) Konstruowanie przez ustawodawcę odpowiedzialności za działanie naruszające obowiązujące przepisy prawa, zagrożone sankcją administracyjną (delikty administracyjne), skutkującej w praktyce brakiem możliwości uniknięcia tej odpowiedzialności, w przypadku ustalenia, że określonym działaniem wyczerpano znamiona deliktu administracyjnego, nakłada zaś na organ stosujący prawo obowiązek szczególnie precyzyjnego, ścisłego interpretowania znamion podmiotowych deliktu, bez stosowania wykładni rozszerzającej. (…) (por. np. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 marca 2015 r. , sygn. akt III SA/Wr 761/14).
Jak wynika z w/w wyroku, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydając decyzję w zakresie przyznania lub odmowy przyznania płatności PROW, jeśli zamierza uznać, iż dany beneficjent stworzył tzw. sztuczne warunki gospodarowania, ma obowiązek dokładnej analizy danej sytuacji i to pod kątem konkretnego przypadku. Decyzja w tym względzie ma bowiem charakter quasi-sankcyjnej, bowiem – z jednej strony, odmawia się stronie przyznania płatności, z drugiej strony, w ślad za odmową przyznania płatności (w zobowiązaniach wieloletnich) np. rolnośrodowiskowych, płatności ekologicznych, idzie postępowanie w zakresie zwrotu przyznawanych wcześniej płatności. Organ nie może wydawać decyzji powołując się jedynie na ogólne ujęcie zarzutu stworzenia sztucznych warunków gospodarowania, bez dokładnego wykazania, dlaczego dany beneficjent takie warunki miałby stworzyć. W przeciwnym wypadku, działania kierownika biura powiatowego są niezgodne z prawem i wymagają wyeliminowania z obrotu prawnego.
Patrycja G. Bartosz – Burdiak
Radca Prawny