Zmiana terminu przedawnienia niektórych roszczeń

W lipcu 2018 roku uległy zmianie niektóre z terminów przedawnienia roszczeń. Przedawnienie roszczeń oznacza, że po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne. (art. 117 k.c.)

W brzmieniu sprzed nowelizacji, art. 118 kodeksu cywilnego określał termin przedawnienia dla większości spraw na dziesięć lat.

„Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata.”

Na mocy ustawy z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, dziesięcioletni termin przedawnienia został skrócony do lat sześciu. Obecne brzmienie art. 118 k.c. jest następujące:

„Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.”

Z artykułu tego wynika także, że w przypadku, gdy termin przedawnienia jest dłuższy niż dwa lata koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. Prowadzi to do sytuacji w której niejako doszło do wydłużenia terminu przedawnienia. Przykładowo w sytuacji, gdy dla spraw z sześcioletnim terminem przedawnienia, termin zaczął swój bieg w dniu 16 marca 2018 roku to bieg terminu przedawnienia zakończy się w dniu 31 grudnia 2024 roku. Roszczenie przedawni się natomiast w dniu 1 stycznia 2025 roku.

W związku z wprowadzonymi regulacjami, dochodząc swoich roszczeń powinniśmy mieć na uwadze nowe terminy przedawnienia oraz przepisy przejściowe mówiące nam o tym, które terminy należy stosować w konkretnej sytuacji. Co do zasady stosujemy przepisy nowe, chociaż przewidziano od tego pewne wyjątki.

Art. 5. ustawy z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw

Do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych stosuje się od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Jeżeli zgodnie z ustawą zmienianą w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, termin przedawnienia jest krótszy niż według przepisów dotychczasowych, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Jeżeli jednak przedawnienie, którego bieg terminu rozpoczął się przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nastąpiłoby przy uwzględnieniu dotychczasowego terminu przedawnienia wcześniej, to przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.
Do przysługujących konsumentowi roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych, których terminy przedawnienia są określone w art. 118 i art. 125 § 1 ustawy zmienianej w art. 1, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym.
Roszczenia przedawnione przysługujące przeciwko konsumentowi, co do których do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy nie podniesiono zarzutu przedawnienia, podlegają z tym dniem skutkom przedawnienia określonym w ustawie zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Natalia Bielińska

Radca prawny