Kolejną zmianą dokonaną przez nowelizację kodeksu postępowania cywilnego, wprowadzoną przez ustawę z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, jest wprowadzenie do procesu cywilnego, posiedzenia przygotowawczego, na którym sporządzony ma zostać m.in. plan rozprawy. Plan rozprawy w teorii ma usprawnić i przyśpieszyć rozpoznanie sprawy, jednak rozwiązanie takie budzić może wątpliwości, czy aby na pewno rozpoznanie będzie szybsze, skoro sądy dostaną dodatkowe obowiązki w postaci sporządzenia tego planu. Wszystko okaże się w praktyce.
Jednak czym plan rozprawy jest?
Maciej Rzewuski w komentarzu praktycznym opublikowanym na platformie lex.pl Reforma KPC – odpowiedzi na kluczowe pytania związane z nowelizacją procedury cywilnej wskazuje, że: z formalnego punktu widzenia plan rozprawy jest załącznikiem do protokołu posiedzenia przygotowawczego, do którego stosuje się odpowiednio przepisy o zarządzeniu. Pod względem merytoryczny tytułowy plan musi zawierać przynajmniej rozstrzygnięcia o wnioskach dowodowych. Mimo że plan rozprawy nie jest postanowieniem ani zarządzeniem, to jednak zawarcie w nim rozstrzygnięcia co do wniosku dowodowego strony zastępuje postanowienie dowodowe sądu w tym zakresie. Sporządzenie planu rozprawy następuje w sytuacji, gdy stronom nie uda się rozwiązać polubownie sporu (art. 2059 § 1 KPC).
Plan rozprawy uregulowany został w m.in. w art. 2059 k.p.c. W myśl przepisów plan rozprawy zawiera przy okazji rozstrzygnięcie wniosków dowodowych, zastępując w tym zakresie dotychczasowe postanowienie dowodowe. Par. 2 art. 2059 k.p.c. wskazuje przykładowy katalog spraw, które określać może plan rozprawy:
1)dokładne określenie przedmiotów żądań stron, w tym rozmiar dochodzonych świadczeń wraz z należnościami ubocznymi;
2)dokładnie określone zarzuty, w tym formalne;
3)ustalenie, które fakty i oceny prawne pozostają między stronami sporne;
4)terminy posiedzeń i innych czynności w sprawie;
5)kolejność i termin przeprowadzenia dowodów oraz roztrząsania wyników postępowania dowodowego;
6)termin zamknięcia rozprawy lub ogłoszenia wyroku;
7)rozstrzygnięcia innych zagadnień, o ile są niezbędne do prowadzenia postępowania.
Z racji tego, że plan rozprawy obejmować ma wiele istotnych kwestii, zrozumiałym jest, że przy jego sporządzaniu mogą powstać spory pomiędzy stronami. Spory, co do poszczególnych zagadnień objętych planem rozprawy rozstrzyga przewodniczący (Art. 20510 § 1 k.p.c.), on też zatwierdza plan rozprawy (Art. 20510 § 3 k.p.c.).
Zgodnie z § 5 tego artykułu Plan rozprawy z urzędu doręcza się stronom. Doręczenie stronie planu rozprawy zastępuje zawiadomienie jej o terminach posiedzeń i innych czynności objętych planem. Jeżeli plan obejmuje obowiązki, które strona musi wykonać osobiście, w szczególności stawienie się w celu udziału w czynnościach wymagających jej osobistego stawiennictwa, doręcza się go także bezpośrednio stronie, z wyjątkiem strony, o której mowa w art. 11355 § 1. W takim przypadku doręczenie planu zastępuje także wezwanie strony do wykonania tych obowiązków. O skutkach tych należy stronę pouczyć.
Przepisy dotyczące planu rozprawy, przewidują także możliwość wprowadzenia zmian do planu. Art. 20511 k.p.c. przewiduje okoliczności, w jakich może dojść do zmiany oraz sytuacje, w których strony zgłaszają zastrzeżenia co do wprowadzanych zmian. W razie zmiany istotnych okoliczności, plan taki można sporządzić na nowo.
Pierwszy plan rozprawy sporządzony ma zostać na posiedzeniu przygotowawczym, które ma zmierzać do polubownego zakończenia sporu. Posiedzenie przygotowawcze służy rozwiązaniu sporu bez potrzeby prowadzenia dalszych posiedzeń, zwłaszcza rozprawy. Jeżeli nie uda się rozwiązać sporu, na posiedzeniu przygotowawczym sporządza się z udziałem stron plan rozprawy. (Art. 2055 § 1 k.p.c.). Przy tej okazji warto jeszcze wspomnieć o tym, że udział stron na posiedzeniu przygotowawczym jest wskazany. Nowelizacja kodeksu postępowania cywilnego przewiduje bowiem dolegliwości dla strony, która na takim posiedzeniu się nie stawi. (Art. 2055 k.p.c.)
Natalia Bielińska
Radca Prawny