Aukcje internetowe – prawo konsumenta do odstąpienia od umowy

Aukcje internetowe – prawo konsumenta do odstąpienia od umowy

Wiele kontrowersji budzi kwestia dopuszczalności odstąpienia od umowy przez konsumenta, który zawarł z przedsiębiorcą umowę na aukcji internetowej.

Zgodnie z art. 38 pkt 11) ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, którego treść brzmi: „Prawo odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa lub na odległość nie przysługuje konsumentowi w odniesieniu do umów […] zawartej w drodze aukcji publicznej;”, wydawać by się mogło, iż przy zawarciu z przedsiębiorcą umowy na aukcji internetowej, konsument nie ma uprawnienia do odstąpienia od tejże umowy.

Analizując powyższy przepis należy jednak zwrócić uwagę na ustawową definicję aukcji publicznej zamieszczoną w art. 2 pkt 6) ww. ustawy, zgodnie z którą jest to „sposób zawarcia umowy polegający na składaniu organizatorowi aukcji w ramach przejrzystej procedury konkurencyjnych ofert przez konsumentów, którzy w niej fizycznie uczestniczą lub mogą uczestniczyć, i w której zwycięski oferent jest zobowiązany do zawarcia umowy.”

Aukcja publiczna popularnie zwana „licytacją” jest często spotykaną formą zawarcia umowy zarówno w obrocie fizycznym, jak i w praktyce obrotu internetowego. Z uwagi na popularność tej formy zawierania transakcji z wykorzystaniem Internetu, ustawodawca europejski postanowił objąć tę formę zawierania umów pomiędzy przedsiębiorcą a konsumentem częściową ochroną. Zgodnie z treścią Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów, aukcje internetowe, w których osobiste uczestnictwo jest niemożliwe, nie mogą być uważane za aukcje publiczne. Jak wskazano w motywie 24 preambuły „(…) Korzystanie w celach aukcyjnych z platform internetowych dostępnych dla konsumentów i przedsiębiorców nie powinno być uznawane za aukcję publiczną w rozumieniu niniejszej dyrektywy”. W związku z tym aukcje internetowe podlegają całkowicie regulacji Dyrektywy, bowiem nie zachodzi w ich przypadku fizyczne uczestnictwo konsumentów w jednym miejscu i czasie.

Zważywszy na fakt, iż ustawa o prawach konsumenta stanowi transpozycję prawa wspólnotowego do polskiego porządku prawnego, nie jest możliwe interpretowanie przepisów ustawy o prawach konsumenta w oderwaniu od przepisów Dyrektywy. Tym samym podkreślenia wymaga, iż zgodnie z obecnie obowiązującymi w Polsce normami prawnymi, konsument ma prawo odstąpić od umowy zawartej z przedsiębiorcą na aukcji internetowej.

Joanna Bacior

Radca prawny