Częściowe przekwalifikowanie gruntu rolnego na las a płatność zalesieniowa

Częściowe przekwalifikowanie gruntu rolnego na las a płatność zalesieniowa

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż płatność na zalesianie gruntów rolnych, które rozpoczęło się pod rządami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2004 – 2006, a który w dalszym ciągu obowiązuje dla zalesień rozpoczętych paręnaście lat temu, jest udzielana producentowi rolnemu do działek rolnych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencyjnym producentów, ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. 2012.86 j.t.). Wynika to wprost z treści par. 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 187, poz. 1929 z późn. zm.).

 

W myśl art. 2 pkt. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1/22/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz.UE.L 316 z 2 grudnia 2009 r., str. 65 z późn. zm.) zwanego dalej rozporządzeniem nr 1122/2009, działka rolna to zwarty obszar gruntu, wyłączony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną uprawę. Z definicji tej jednoznacznie wynika, że płatności na zalesienie przyznawane są do działek rolnych, stanowiących zwarty obszar gruntu, który obejmuje nie więcej jak jedną uprawę, po spełnieniu jeszcze dalszych kryteriów szczegółowo określonych w pkt. 1 – 3 ust 2 par. 3 lub ust. 3 par. 3 rozporządzenia.

 

Wysokość płatności na zalesianie, w danym roku kalendarzowym ustala się zaś jako iloczyn stawek wsparcia na zalesianie, premii pielęgnacyjnej lub premii zalesieniowej na hektar gruntu rolnego i deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni działek rolnych (ust. 2 par. 4 rozporządzenia).

 

Oznacza to, że płatność zalesieniowa co do zasady i wysokości ma charakter podzielny w odniesieniu co do kwoty ustalonej w decyzji o przyznaniu płatności. W dalszych przepisach rozporządzenia, zarówno w odniesieniu do planu zalesienia (par. 5 rozporządzenia), weryfikacji wniosku o przyznanie płatności (par. 7 rozporządzenia) jak również skutków przeniesienia własności lub współwłasności działek rolnych objętych wnioskiem (par. 11 rozporządzenia) posłużono się pojęciem działki rolnej.

 

Konsekwencją powyższej regulacji prawnej jest przyjęcie stanowiska, że pojęcie działki rolnej nie jest tożsame z pojęciem działki ewidencyjnej, gdyż działka rolna może być położona na całej działce ewidencyjnej lub jej części albo na kilku przylegających do siebie działkach ewidencyjnych.

 

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, iż ustalanie obszaru upraw, dla których przyznawana jest płatność rolna, w tym na zalesianie gruntów rolnych, nie następuje na podstawie danych zawartych w ewidencjach i rejestrach, lecz przede wszystkim na podstawie kontroli na miejscu, a w szczególności fizycznej inspekcji działek co do rzeczywistego obszaru zgłoszonych upraw (tak m.in. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt II GSK 259/07, wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2008 r. o sygn. akt II GSK 598/08).

 

W podobnym duchu wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 czerwca 2015 r., sygn. akt II GSK 1125/14 rozważając to, jaki wpływ na przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych ma fakt przekwalifikowania niektórych tylko deklarowanych działek na grunt leśny. Mogą się bowiem zdarzyć okoliczności, w których tylko część uprawy zalesieniowej zostanie uznana za udatną i będzie podlegać przekwalifikowaniu na las.

 

W wyżej wskazanym orzeczeniu Sąd zaznaczył, iż:

 

„Skoro płatność na zalesienie przyznawana jest do konkretnych działek rolnych to kryterium przekwalifikowania gruntu rolnego na grunt leśny, w zależności od oceny udatności uprawy, należy odnosić do poszczególnych działek rolnych objętych zalesieniem. W przypadku, gdy negatywna ocena udatności uprawy dotyczy jednej działki rolnej, to obowiązek wstrzymania płatności zalesieniowej odnosi się jedynie do tej działki za cały okres jej pobierania.”

 

„Nie można zaakceptować i uznać za racjonalne rozwiązania, które nakłada na beneficjenta skutek w postaci wstrzymania płatności także w odniesieniu do działek rolnych, co do których nastąpiło przekwalifikowanie gruntów rolnych na leśne. Konsekwencją nieprzekwalifikowania gruntu rolnego na grunt leśny z uwagi na negatywną ocenę udatności uprawy na jednej z działek rolnych, do której pobierane są przez beneficjenta płatności zalesieniowe jest wstrzymanie płatności na zalesienie oraz zwrot pełnej wysokości za cały okres pobierania do działki rolnej, na której uprawę oceniono jako nieudatną.”

Patrycja G. Bartosz – Burdiak

Radca prawny