Nowe uprawnienie sądów administracyjnych
Już dnia 15 sierpnia 2015 r. wejdą w życie znowelizowane przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (akt zmieniający z dnia 09 kwietnia 2015 r. Zmiana ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. 2015.658). Nowelizacja wyżej wskazanych przepisów ma na celu usprawnienie postępowań przed Wojewódzkimi Sądami Administracyjnymi, jak i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Jedna z najważniejszych zmian, która będzie obowiązywać od dnia 15 sierpnia 2015 r., a na którą warto zwrócić szczególną uwagę, odnosi się do dyspozycji art. 145 a) ustawy.
Nowelizacja zakłada bowiem, iż w razie uchylenia decyzji w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a także w razie stwierdzenia nieważności decyzji, sąd może zobowiązać organ do wydania w określonym terminie decyzji przy równoczesnym wskazaniu sposobu załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcia, jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, a rozstrzygnięcia nie pozostawiono uznaniu organu.
Powyższa zmiana jest o tyle istotna, iż dość radykalnie ingeruje w dotychczasową rolę sądów administracyjnych. Do dnia 15 sierpnia 2015 r. zadaniem sądów jest kontrola nad działalnością administracji publicznej poprzez bycie swoistym niezależnym arbitrem, który ma wyłącznie uprawnienie do ustalenia, że postępowanie administracyjne w pewnym zakresie lub w całości było wadliwe i wymaga ponownej analizy ze strony organu administracji (wówczas sąd wydaje wyrok uchylający zaskarżoną decyzję organu administracji) albo że postępowanie to nie wymaga powtórzenia z uwagi na jego legalność i prawidłowość (wówczas sądy skargę strony na decyzję/akt administracyjny organu administracji oddalają).
Celem każdego postępowania przed sądami administracyjnymi nie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej. Sąd administracyjny nie stanowi bowiem trzeciej instancji postępowania administracyjnego.
Zmianę, która wejdzie w życie od dnia 15 sierpnia 2015 r., w zakresie orzekania sądów administracyjnych należy uznać za korzystną i praktyczną. Odpowiada ona potrzebom stron postępowania – skarżącym, bowiem skróci drogę postępowania administracyjnego.
W określonych przypadkach, w sytuacji uzyskania pozytywnego wyroku sądu (uchylającego zaskarżoną decyzję), skarżący nie będzie musiał ponownie „przechodzić” całego postępowania przed organem administracji, które wszak może ostatecznie doprowadzić do wydania znów wadliwego rozstrzygnięcia, a które w wyniku złożenia skargi, będzie ponownie rozpoznawane przez sąd. Nowelizacja usprawni tenże proces wręczając sądom administracyjnym skuteczne narzędzie kreowania ponownego postępowania administracyjnego.
Patrycja G. Bartosz – Burdiak
Radca prawny