Nowelizacja dotycząca upadłości konsumenckiej
W Dzienniku Ustaw z 30 września br., pod pozycją 1306, opublikowana została ustawa z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze, ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Na mocy ww. ustawy znowelizowano regulacje prawne dotyczące tzw. upadłości konsumenckiej – tj. upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Przewiduje ona daleko idące zmiany w stosunku do obecnego modelu upadłości konsumenckiej. W szczególności ustawa ma na celu redukcję albo całkowite usunięcie barier w dostępie do tzw. upadłości konsumenckiej, z uwzględnieniem słusznych interesów wierzycieli.
Jak podaje Ministerstwo Sprawiedliwości do zmian tych będzie należeć:
1. Liberalizacja przesłanek ogłoszenia upadłości.
Sąd będzie mógł oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej tylko wtedy, gdy stan niewypłacalności konsumenta powstał na skutek jego umyślnego działania lub wskutek rażącego niedbalstwa. Tym samym odchodzi się od wyjątkowo restrykcyjnej, funkcjonującej obecnie przesłanki, zgodnie z którą ogłoszenie upadłości konsumenta możliwe jest jedynie wówczas, jeżeli jego niewypłacalność powstała na skutek wyjątkowych i niezależnych okoliczności (kataklizm, choroba, śmierć jednego z małżonków). Przyjęta zmiana pozwoli skorzystać z procedury upadłościowej znacznie szerszemu kręgowi niewypłacalnych konsumentów, którzy zamiast uciekać w tzw. szarą strefę uzyskają możliwość „nowego startu” – podejmowania legalnego zatrudnienia. Korzyści odniesie z tego również cała gospodarka oraz budżet państwa w postaci odprowadzonych przez ww. osoby podatków.
2. Mniej formalizmu, niższe koszty.
Sąd będzie mógł pominąć drobne braki we wnioskach i oświadczeniach konsumenta. Brak po stronie konsumenta środków na pokrycie kosztów postępowania nie będzie już przeszkodą dla wszczęcia postępowania, co umożliwi skorzystanie z instytucji upadłości także osobom szczególnie ubogim. Obecnie konieczność posiadania przez dłużnika odpowiedniego majątku pozwalającego na pokrycie podstawowych kosztów postępowania jest jedną z najpoważniejszych barier w dostępie do upadłości konsumenckiej. Obniżeniu ulega opłata od wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej z kwoty 200 zł do kwoty opłaty podstawowej – 30 zł.
Dalsze ograniczenie kosztów postępowania będzie możliwe po przewidzianym w projekcie ustawy – Prawo restrukturyzacyjne zastąpieniu ogłoszeń dokonywanych w prasie ogłoszeniami zamieszczanymi w Centralnym Rejestrze Restrukturyzacji i Upadłości – internetowej platformie dedykowanej postępowaniom upadłościowym, prowadzonym tak w stosunku do konsumentów, jak i przedsiębiorców.
3. Wysokość wynagrodzenia syndyka będzie limitowana i nawet w bardziej skomplikowanych sprawach nie będzie mogła przekroczyć zdefiniowanej w ustawie górnej granicy, ustalonej na odpowiednio niskim poziomie.
Konsument, który nie będzie dysponował gotówką na pokrycie kosztów postępowania, będzie mógł wnieść o ich tymczasowe wyłożenie przez Skarb Państwa, z zastrzeżeniem, że po upłynnieniu składników majątkowych należących do konsumenta, kwoty wyłożone przez Skarb Państwa zostaną zaspokojone z pierwszeństwem przed innymi wierzycielami.
4. Możliwe będzie zwiększenie sumy przysługującej konsumentowi w razie zbycia jego nieruchomości na pokrycie należności czynszu najmu z obecnej 12-krotności średniego czynszu najmu do 24- krotności średniego czynszu najmu.
5. Skrócony zostanie maksymalny okres spłaty zobowiązań konsumenta w ramach planu spłaty, który poprzedza umorzenie pozostałych zobowiązań z obecnych 5 do 3 lat.
6. Konsument uzyska także możliwość zawarcia układu z wierzycielami w ramach postępowania upadłościowego, co może pozwolić mu zachować szczególnie ważne dla niego składniki majątku, np. mieszkanie, w zamian za ustalony za zgodą większości wierzycieli indywidualny plan spłat.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze, ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych wejdzie w życie 31 grudnia 2014 r.
Źródło: www.ms.gov.pl.
Patrycja G. Bartosz – Burdiak
Radca prawny