W życiu każdego rolnika lub przedsiębiorcy mogą pojawić się sytuacje, w jakich otrzymane płatności ze środków UE lub środków krajowych należy zwrócić do ARiMR.
Zgodnie z art. 29 ust. 1. ustawy o ARiMR, „Środki publiczne:
1) pochodzące z funduszy Unii Europejskiej,
2) krajowe, przeznaczone na:
– podlegają zwrotowi, jeżeli płatność lub pomoc finansowa wypłacone z tych środków zostały pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości w wyniku naruszenia prawa albo regulaminu naboru wniosków o przyznanie pomocy finansowej lub w przypadkach określonych w przepisach odrębnych dotyczących przyznawania lub wypłaty płatności lub pomocy finansowej lub zwrotu tych środków lub w postanowieniach umów o przyznaniu pomocy finansowej.”
Wówczas możliwe jest skarżenie decyzji o ustaleniu kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków (tzw. decyzji o zwrotach), ale gdy odwołanie lub skarga nie są zasadne lub zostaną oddalone, pozostaje droga dobrowolnego zwrotu pomocy finansowej lub postępowania egzekucyjnego w administracji.
W tym pierwszym przypadku, ustawa o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dopuszcza możliwość złożenia wniosku o rozłożenie wierzytelności na raty, o odroczenie w spłacie lub umorzenie.
Zgodnie bowiem z art. 24 ustawy z dnia 09 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2025 r., poz. 1362, 1795);
„Prezes Agencji może umarzać, w całości lub w części, rozkładać na raty lub odraczać termin spłat wierzytelności Agencji przypadających jej w związku z wykonywaniem przez nią zadań finansowanych z krajowych środków publicznych oraz w ramach Specjalnego Programu Akcesyjnego na Rzecz Rozwoju Rolnictwa i Obszarów Wiejskich, zwanych dalej „wierzytelnościami Agencji”.”
Art. 27. „1. Wierzytelność Agencji może być rozłożona na raty lub termin spłaty wierzytelności Agencji może być odroczony, jeżeli jest to uzasadnione względami społecznymi lub gospodarczymi.
(…).
Art. 28. „1. Umorzenie wierzytelności Agencji albo rozłożenie na raty lub odroczenie terminu spłaty wierzytelności Agencji następuje na podstawie umowy.
Wymagane elementy w/w wniosku to:
W przypadku pozytywnego rozpatrzenia przez ARiMR takiego wniosku, wnioskodawca ma zapewnioną spłatę w dogodnych ratach, a może również uzyskać wstrzymanie naliczania odsetek od kwoty zwrotu.
Postępowanie w takim zakresie pozwala bezpiecznie wyjść z trudnej sytuacji finansowej, w momencie, w jakim nie jest możliwa skuteczna obrona przed podstawą żądania zwrotu.