Nasza Kancelaria dostrzega w ostatnich tygodniach coraz większą liczbę rozstrzygnięć Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w których to rozstrzygnięciach organ odmawia wnioskodawcom przyznania pomocy z działania M16 „Współpraca”.
Coraz częstszym powodem odmowy jest uznanie przez organ, że planowane przedsięwzięcie nie ma waloru „innowacji” lub efekt projektu nie wpisuje się w zakresy opisane enumeratywnie (katalog zamknięty) w Załączniku nr 1 do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Dlatego warto przyjrzeć się tejże tematyce, przyjmując przy tym, że każdy wniosek, każde przedsięwzięcie jest inne.
Przedmiotową pomoc regulują przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania „Współpraca” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U.2022.1609 t.j.).
Jak wynika z treści § 4 ust. 1 pkt. 1 lit. a) b) c) rozporządzenia:
„Pomoc przyznaje się na operację:
1) której przedmiotem jest opracowanie i wdrożenie innowacji w zakresie:
a) nowego lub znacznie udoskonalonego produktu objętego załącznikiem I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej lub
b) nowych lub znacznie udoskonalonych technologii lub metod organizacji, lub marketingu dotyczących produkcji, przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów objętych załącznikiem I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, lub
c) tworzenia lub rozwoju krótkich łańcuchów dostaw lub rynków lokalnych, dotyczących produkcji, przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów objętych załącznikiem I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej;”
Zgodnie zaś z Załącznikiem nr 1 do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej poniżej opisane produkty mogą być przedmiotem pomocy finansowej, o jakiej mowa powyżej.
| Numer nomenklatury brukselskiej | Opis produktów |
| ROZDZIAŁ 1 | Zwierzęta żywe |
| ROZDZIAŁ 2 | Mięso i podroby jadalne |
| ROZDZIAŁ 3 | Ryby, skorupiaki, mięczaki i inne bezkręgowce |
| ROZDZIAŁ 4 | Produkty mleczarskie, jaja ptasie, miód naturalny; jadalne produkty pochodzenia zwierzęcego, gdzie indziej niewymienione ani nie włączone |
| ROZDZIAŁ 5 | |
| 05.04 | Jelita, pęcherze i żołądki zwierząt (z wyjątkiem rybich) całe lub w kawałkach, świeże chłodzone, mrożone, solone, w solance, suszone lub wędzone |
| 05.15 | Produkty pochodzenia zwierzęcego, gdzie indziej niewymienione lub niewłączone; martwe zwierzęta objęte działami 1 lub 3, nienadające się do spożycia przez ludzi |
| ROZDZIAŁ 6 | Żywe drzewa i inne rośliny, bulwy, korzenie i podobne; cięte i ozdobne liście |
| ROZDZIAŁ 7 | Warzywa oraz niektóre korzenie i bulwy jadalne |
| ROZDZIAŁ 8 | Owoce i orzechy jadalne; skórki owoców cytrusowych lub melonów |
| ROZDZIAŁ 9 | Kawa, herbata i przyprawy, z wyjątkiem herba mate (pozycja Nr 09.03) |
| ROZDZIAŁ 10 | Zboża |
| ROZDZIAŁ 11 | Produkty przemysłu młynarskiego; słód, skrobie; gluten pszenny; inulina |
| ROZDZIAŁ 12 | Nasiona i owoce oleiste; ziarna, nasiona i owoce; różne rośliny przemysłowe i lecznicze; słoma i pasza |
| ROZDZIAŁ 13 | |
| ex 13.03 | Pektyna |
| ROZDZIAŁ 15 | |
| 15.01 | Słonina i inny przetworzony tłuszcz wieprzowy; przetworzony tłuszcz drobiowy |
| 15.02 | Nieprzetworzone tłuszcze wołowe, owcze i koźle; łój (łącznie z „premier jus”) wytwarzany z tych tłuszczy |
| 15.03 | Stearyna z tłuszczu, oleju i łoju; olej z tłuszczu, oliwy i łoju, nie emulgowany, niemieszany i niepreparowany |
| 15.04 | Tłuszcze i oleje z ryb i ssaków morskich, oczyszczane lub nie |
| 15.07 | Tłuszcze roślinne, płynne lub stałe, surowe, rafinowane lub oczyszczane |
| 15.12 | Tłuszcze i oleje zwierzęce oraz roślinne, uwodorniane, rafinowane lub nie, ale bez dalszej przeróbki |
| 15.13 | Margaryna, sztuczna słonina i inne preparowane tłuszcze jadalne |
| 15.17 | Pozostałości po oczyszczaniu substancji tłuszczowych i wosków zwierzęcych lub roślinnych |
| ROZDZIAŁ 16 | Przetwory z mięsa, ryb lub skorupiaków, mięczaków i innych bezkręgowców wodnych |
| ROZDZIAŁ 17 | |
| 17.01 | Cukier trzcinowy i buraczany i chemicznie czysta sacharoza, w postaci stałej |
| 17.02 | Inne rodzaje cukru; syropy cukrowe; syntetyczny miód (zmieszany z naturalnym lub nie); karmel |
| 17.03 | Melasa, odbarwiona lub nie |
| ROZDZIAŁ 18 | |
| 18.01 | Ziarna kakaowe, całe lub łamane, surowe lub palone |
| 18.02 | Kakaowe łuski, łupiny, osłonki i inne odpady z kakao |
| ROZDZIAŁ 20 | Przetwory z warzyw, owoców orzechów lub innych części roślin |
| ROZDZIAŁ 22 | |
| 22.04 | Moszcz winogronowy, fermentujący lub z fermentacją zatrzymaną w inny sposób niż przez dodanie alkoholu |
| 22.05 | Wino ze świeżych winogron; moszcz winogronowy z fermentacją zatrzymaną przez dodanie alkoholu |
| 22.07 | Inne napoje na bazie fermentacji (np. jabłecznik, wino z gruszek i miód pitny) |
| ROZDZIAŁ 23 | Pozostałości i odpady przemysłu spożywczego; gotowa pasza zwierzęca |
| ROZDZIAŁ 24 | |
| 24.01 | Tytoń nieprzetworzony, odpady tytoniowe |
| ROZDZIAŁ 45 | |
| 45.01 | Korek naturalny surowy, odpady korka, korek kruszony, granulowany lub mielony; |
| ROZDZIAŁ 54 | |
| 54.01 | Len surowy lub przetworzony ale nieprzędzony; pakuły i odpady lniane (w tym skrawki workowe lub rozwłóknianie) |
| ROZDZIAŁ 57 | |
| 57.01 | Konopie naturalne (Cannabis sativa), surowe lub przetworzone ale nieprzędzone; pakuły i odpady z konopi naturalnych (w tym liny oraz skrawki workowe lub rozwłókniane) |
Niekiedy jednak zdarza się, że ARiMR uznaje, że dany produkt lub technologia nie ma waloru innowacji.
Czym jest zatem innowacja?
Uważa się, że minimalnym wymogiem zaistnienia innowacji jest, aby produkt, proces, metoda marketingowa lub metoda organizacyjna były nowe (lub znacząco udoskonalone). Czyli miały cechy do tej pory nie spotykane, nie odkryte na danym rynku. A z drugiej strony cechy te powinny być możliwe do wdrożenia na rynek.
Wśród rozstrzygnięć ARiMR dotyczących działania „Współpraca” zdarzają się również takie, gdzie organ nie dostrzega tego, że projekt odnosi się do jednego z rozdziałów Załącznika nr 1 do Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Analiza zasadności rozstrzygnięcia organu powinna dotyczyć tego:
W przypadku, w jakim dochodzimy do wniosku, że rozstrzygnięcie ARiMR jest wadliwe, przepisy dozwalają na złożenie stosownej skargi do sądu administracyjnego, który dokona oceny odmowy.